10 November 2026 · Business and Entrepreneurship · Business Strategy · Explainer

NVIDIA፣ ጄንሰን ሁዋንግ እና ገለልተኛው ምርመራ፦ ምን ተፈጠረ፣ ዓለምስ ለምን ይከታተላል?

Editorial illustration of a processor and magnifying glass, not evidence of any event — Original editorial illustration. Symbolic image, not a photograph of any person or event.

መግቢያ፦ ይህ ጉዳይ የዓለምን ትኩረት ለምን ሳበ?

የNVIDIA ዋና ሥራ አስፈጻሚ የቻይና ሰላይ ነች ተብላ ከምትጠረጠር ሰው ጋር ግንኙነት ነበረው የሚሉ ዘገባዎች በዓለም ዙሪያ መደናገጥ ፈጥረዋል። ምን ተፈጠረ? ይህ ዜና በአሜሪካና በዓለም ዙሪያ ለምን በስፋት እንደሚወራ በዝርዝር እንመልከት። የአሜሪካው ታላቅ የቴክኖሎጂ ኩባንያ NVIDIA ዋና ሥራ አስፈጻሚ ጄንሰን ሁዋንግ፣ የቻይና ሰላይ ነች ተብላ ከምትጠረጠር ሰው ጋር ግንኙነት ነበረው የሚሉ ዘገባዎች ወጥተዋል። ከዚያ በኋላ ኩባንያው ገለልተኛ ምርመራ ጀመረ።

1. ክሱ ምንድን ነው፣ አሁንም ያልታወቀውስ ምንድን ነው?

የኒው ዮርክ ታይምስ ዘገባ እንደገለጸው፣ ከNVIDIA ዋና ሥራ አስፈጻሚ ጄንሰን ሁዋንግ ጋር የቅርብ ግንኙነት የነበራት ቻይናዊት ነጋዴ አሊስ ሁዋንግ ለቻይና ሰልላለች ብለው የአሜሪካ የስለላ ባለሥልጣናት ያምኑ ነበር። ኒው ዮርክ ታይምስ በጠቀሳቸው ስማቸው ባልተገለጸ ምንጮች መሠረት፣ የአሜሪካ የስለላ ተቋማት አሊስ ሁዋንግን ይከታተሉ ነበር። እነሱም በቻይና መንግሥት ስም ትሠራለች ወደሚል መደምደሚያ ደርሰው ነበር።

በአሊስ ሁዋንግና በአንድ አሜሪካዊ ዜጋ መካከል የነበረ መገናኘት ተገኘ ተብሎ ተዘግቧል። በኋላም የተደበቀ ማንነትን በሚገልጽ፣ አንማስኪንግ በሚባል ሂደት አሜሪካዊው ጄንሰን ሁዋንግ መሆኑ ታወቀ።

2. ሁዋንግ ምን አመነ፣ ሜጋስፒድስ ምን አለ?

ጄንሰን ሁዋንግ ስለ ጉዳዩ ሲናገር፣ ለሚስቱ ታማኝ እንዳልሆነ አምኖ፣ እሷንና ልጆቻቸውን በመጉዳቱ ይቅርታ ጠየቀ። ላደረገው ነገር ማመካኛ እንደሌለ ተናገረ። በጥልቅ እንደሚያዝንም ገለጸ።

ጄንሰን ሁዋንግ ለድርጊቱ ሙሉ ኃላፊነት እንደሚወስድ በመግለጽ፣ ግዴታዎቹን በተገቢው ሁኔታ እንዳልተወጣ ለNVIDIA ሠራተኞች፣ ለቦርዱና ለባለአክሲዮኖች ተናገረ። አገሩንና ኩባንያውን እንደሚወድ ገለጸ። NVIDIAን ለመጠበቅና የአሜሪካን ብሔራዊ ደኅንነት ለመደገፍ ቁርጠኛ መሆኑን አሳወቀ።

አሜሪካዊ በመሆኑ እንደሚኮራና እንደሚያመሰግን ተናገረ። አሊስ ሁዋንግ በሲንጋፖር ከሚገኘው የዳታ ማዕከል ኩባንያ ሜጋስፒድ ጋር ግንኙነት አላት። ኩባንያው ባለፈው ወር ለኒው ዮርክ ታይምስ እንደተናገረው፣ የአሁኑ አመራር ክሶቹን በቁም ነገር ይወስዳል፣ ውስጣዊ ምርመራ ለማካሄድም የውጭ የሕግ አማካሪዎችን መድቧል።

ሁዋንግ ሌ ተብላም የምትታወቀው አሊስ ሁዋንግ፣ ለቻይና ምን መረጃ ሰጠች ተብላ እንደምትከሰስ፣ መረጃው ምን ያህል ዋጋ እንዳለው ወይም የስለላ መረጃ መሰብሰብ መቼ እንደጀመረች እንደሚታመን አሁንም ግልጽ አይደለም። አሊስ ሁዋንግ የኒው ዮርክ ታይምስን አስተያየት የመስጠት ጥያቄ አልመለሰችም።

3. የቦርዱ ገለልተኛ ምርመራ ምን ይመለከታል?

የNVIDIA ቦርድ በዘገባዎቹ የተነሱ የብሔራዊ ደኅንነት ስጋቶችን በተመለከተ ገለልተኛ ምርመራ ጀምሯል። በዓለም ከፍተኛ ዋጋ ካላቸው ኩባንያዎች አንዱ የሆነው NVIDIA ምስጢሮች ወይም የአገር ደኅንነት ተጎድተዋል ብሎ ለማመን ምክንያት እንደሌለው ቦርዱ ገለጸ። ዋና ሥራ አስፈጻሚው ኩባንያውን መምራቱን ለመቀጠል ቁርጠኛ መሆኑንም አሳወቀ።

NVIDIA ከዓለም ታላላቅ ኩባንያዎች አንዱ ሲሆን፣ ለአዳዲስ ሰው ሠራሽ አስተውሎት ቴክኖሎጂዎች የሚያስፈልጉ መሣሪያዎችን በማምረት ወሳኝ ሚና ይጫወታል። ጄንሰን ሁዋንግ ኩባንያውን ከ30 ዓመታት በላይ መርቷል። ቦርዱ በተለየ መግለጫ፣ መሥራቹና ዋና ሥራ አስፈጻሚው ጄንሰን ሁዋንግ የውጭ የስለላ እንቅስቃሴ ዒላማ ነበር የሚሉ የቅርብ ጊዜ ዘገባዎችን ተከትሎ ምርመራውን እንደሚጀምር ገለጸ።

ኩባንያው በተጨማሪም፣ ለNVIDIAና ለባለአክሲዮኖቹ ጥቅም እጅግ አስፈላጊ ለሆነው የአሜሪካ ብሔራዊና ኢኮኖሚያዊ ደኅንነት ቦርዱ ቅድሚያ እንደሚሰጥ ተናገረ። ምርመራው ያለውን መረጃ በሙሉ እንደሚመለከት ገለጸ።

4. H200 ቺፖችና የኤክስፖርት ቁጥጥሮች ለምን አስፈላጊ ናቸው?

የNVIDIA የሰው ሠራሽ አስተውሎት ቺፖች በአሜሪካና በቻይና ፉክክር ልዩ ትኩረት አግኝተዋል። አሜሪካ የኩባንያው የላቁ ቺፖች የት ሊሸጡ እንደሚችሉ ገደብ ጥላለች። የNVIDIA ሁለተኛው የላቀ ሴሚኮንዳክተር H200፣ ለቻይና የቴክኖሎጂ ዘርፍ ከአሜሪካ የላቀ እድል ሊሰጥ ይችላል በሚል ስጋት ሽያጩ ቀደም ሲል በአሜሪካ ተገድቦ ነበር።

ባለፈው ጃንዋሪ፣ የትራምፕ አስተዳደር NVIDIA በተወሰኑ ሁኔታዎች H200 ቺፖችን ለቻይና ደንበኞች እንዲሸጥ እንደሚፈቅድ ገለጸ።

5. የትራምፕ አስተያየቶችና የቻይና መካድ

የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ፣ የምርመራው ዜና ከወጣ በኋላ ከNVIDIA ዋና ሥራ አስፈጻሚ ጋር እንዳልተነጋገረ ተናገረ። ለጋዜጠኞች የሚያውቀው ሁዋንግ ጥሩ ሰው መሆኑን ብቻ እንደሆነ ገለጸ። ግን ምን እየተፈጠረ እንደሆነ አይታወቅም ብሎ ጨመረ፣ ሁዋንግ ለአገሩ አስደናቂ ሥራ እንደሠራም ገለጸ።

ኒው ዮርክ ታይምስ በኦክቶበር መጨረሻ እንደዘገበው፣ ለቻይና ሰልላለች ተብላ ስለተከሰሰችው አሊስ ሁዋንግ የስለላ መረጃ ባለፈው ዓመት ለትራምፕ ቀርቦ ነበር። በወቅቱ ባለው መረጃ መሠረት እርምጃ መውሰድ አልነበረበትም ወይ ብለው ጋዜጠኞች ሲጠይቁት፣ ትራምፕ እንደዚያ እንደማያስብ መለሰ። ሁዋንግን ክቡር ሰው እንደሚቆጥረው ተናገረ።

ቻይና የNVIDIA መሪን ዒላማ ያደረገ የስለላ እንቅስቃሴ ነበር የሚሉ ክሶችን ቀደም ሲል አስተባብላለች። ክሶቹን መሠረት የሌላቸው ግምቶች ብላ ጠርታቸዋለች።

6. የNVIDIA እድገትና የንግድ ውጤቶች

NVIDIA ለኪሳራ ሲቃረብ፣ ጄንሰን ሁዋንግ ከአንድ ጊዜ በላይ ኩባንያውን አድኗል። የዓለም ሌሎች ክፍሎች የሰው ሠራሽ አስተውሎትን አስፈላጊነት ከመረዳታቸው ከብዙ ጊዜ በፊት ኢንቨስት አድርጎ አደጋዎችን ተቀብሏል። መጀመሪያ ለጨዋታ የተሠሩትን የNVIDIA ቺፖች ለሰው ሠራሽ አስተውሎት ልማት መሪ ቺፖች ለማድረግ የወሰደው ውሳኔ አሁን ትልቅ ፍሬ አፍርቷል።

ይህም ኩባንያውን በትሪሊዮን ዶላሮች የሚገመት ንግድ አድርጎታል። የዚህ ማይክሮቺፕ አምራች ዋጋ ወደ 4.5 ትሪሊዮን ዶላር ይደርሳል። በዚህም NVIDIA ከApple ቀጥሎ ከፍተኛ ዋጋ ካላቸው ኩባንያዎች አንዱ ሆኗል።

NVIDIA በሰው ሠራሽ አስተውሎት መሠረተ ልማት ወሳኝ ሚና አለው። OpenAI እና Metaን ጨምሮ ለመሪ የሰው ሠራሽ አስተውሎት ሞዴል አዘጋጆች ቺፖችን ያቀርባል። ሥራን በማስቀደም፣ ፍጹምነትን በመጠበቅና ከሠራተኞቹ ከፍተኛ ደረጃ በመጠየቅ ለሚታወቀው ጄንሰን ሁዋንግ ይህ ትልቅ እንቅፋት ነው።

መደምደሚያ፦ ምርመራዎቹ ምን ያሳያሉ?

የአሜሪካ ቴክኖሎጂ አክሲዮኖች እየወረዱና እጅግ ከባድ ጊዜ እያሳለፉ ባሉበት ወቅት፣ የዚህ የስለላ ውዝግብ ውጤቶች በጊዜ ሂደት ይገለጣሉ። በምርመራዎቹ ምን እንደሚፈጠርና NVIDIA በዚህ ምክንያት ምን ችግሮች እንደሚገጥሙት መጠበቅ ያስፈልጋል።

By Keshavan Thiagaraja

AI አማካሪ. ኢንተርፕራይዝ የአይቲ አርክቴክት.

Private AI Model Developer & AI Security Consultant - Helping SMEs and Enterprises Build Secure AI Solutions, Sydney, Australia
B.Sc. (Computer Science, Mathematics and Statistics)
M.Sc. (Information Technology)
E-Commerce Professional