अखंड कार्यरत राहण्याच्या कठोर आश्वासनांपासून लवचीक संगणनापर्यंत: AI च्या वीज समस्येचा पुनर्विचार करण्यासाठी Jensen Huang यांचा युक्तिवाद
प्रस्तावना: प्रत्येक संगणकीय कामाला विजेची परिपूर्ण उपलब्धता आवश्यक आहे का?
कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या [AI] अधिक पायाभूत सुविधा [Infrastructure] उभारताना स्पष्ट प्रश्न येतो: वीज कुठून येईल? नवीन निर्मिती आणि अधिक मजबूत वीजजाळी महत्त्वाची आहेत. तरी आणखी एका प्रश्नाकडे कमी लक्ष दिले जाते. आधीच उपलब्ध असलेल्या विजेशी संगणन अधिक हुशारीने जुळवून घेऊ शकते का?
Jensen Huang यांचा युक्तिवाद सर्वोच्च मागणी आणि नेहमीची मागणी यांतील फरकापासून सुरू होतो. वीजजाळे [Power Grid] कठीण परिस्थितीसाठी तयार असले पाहिजे. त्याची कमाल गरज प्रत्येक तासाच्या संचालनाचे वर्णन करत नाही.
या फरकाभोवती काही संगणकीय कार्यभार [Computing Workloads] आखणे ही संधी आहे. हा लवचीकतेचा प्रस्ताव आहे, ऊर्जेच्या मर्यादा नाहीशा झाल्याचा दावा नाही.
1. सर्वोच्च गरज म्हणजे कायमची गरज नव्हे
रुग्णालये, वाहतूक व्यवस्था, घरे आणि इतर अत्यावश्यक सेवांना विश्वासार्ह वीज आवश्यक असते. मागणी असामान्यपणे जास्त असलेल्या काळाची तरतूद वीजजाळ्याने केली पाहिजे.
प्रत्येक परिस्थितीत सारख्याच अखंड पुरवठ्याचा आग्रह धरणारे डेटा केंद्र [Data Centre] त्या प्रणालीवर आणखी एक कठीण आश्वासन लादते. अनेक ग्राहकांनी तीच मागणी केली तर पुरवठादारांना एकत्रित बांधिलकी लक्षात घेऊन नियोजन करावे लागते.
प्रत्येक संगणकीय कामाला इतकी हमी हवी का, हा Huang यांचा प्रश्न आहे. काही कामे तातडीची असतात. इतर कामे थांबू शकतात, हळू चालू शकतात किंवा दुसरीकडे जाऊ शकतात. सर्व कामे समान मानल्यास आवश्यकतेपेक्षा पायाभूत सुविधा पुरवणे अधिक कठीण होऊ शकते.
एखाद्या वेळी न वापरलेली क्षमता म्हणजे सर्वत्र हमखास मिळणारी अतिरिक्त क्षमता असे समजू नये. अभियांत्रिकी संधी स्थान, कार्यभार [Workload] आणि वीज पुरवठादाराशी करार यांवर ठरते.
2. नियंत्रित सेवा-कपात सेवेचे आश्वासन बदलते
नियंत्रित सेवा-कपात [Graceful Degradation] म्हणजे प्रणाली अचानक बंद पडण्याऐवजी नियंत्रणात आपल्या सेवेची पातळी कमी करू शकते.
तात्पुरत्या वीज मर्यादेला प्रतिसाद म्हणून संगणकीय प्रणाली प्रक्रिया दर [Processing Rate] कमी करू शकते. काही उत्तरांना जास्त वेळ लागेल. कमी तातडीची कामे पुढे ढकलता येतील. योग्य पायाभूत सुविधा असल्यास महत्त्वाचे काम दुसऱ्या ठिकाणी हलवता येईल.
वापर कमी करताना सेवेचे महत्त्वाचे भाग टिकवणे हे उद्दिष्ट आहे. डेटाचे संरक्षण ही प्रत्येक क्षणी कमाल वेग राखण्यापेक्षा वेगळी गरज आहे. हळू मिळालेला परिणाम म्हणजे गमावलेला परिणाम असण्याची गरज नाही.
यासाठी जाणीवपूर्वक रचना आवश्यक आहे. करारात तसे म्हटले म्हणूनच कार्यभार लवचीक होऊ शकत नाही.
3. ग्राहकही वीज रचनेचा भाग आहे
Huang यांच्या तर्काचा महत्त्वाचा भाग करारांच्या साखळीशी संबंधित आहे. ग्राहक क्लाउड सेवा पुरवठादाराकडे [Cloud Service Provider] उपलब्धतेची कठोर बांधिलकी मागतो. मग पुरवठादाराला स्वतःच्या पायाभूत सुविधा आणि वीज पुरवठादारांकडून तशाच हमी हव्या असतात.
प्रत्येक वाटाघाटी स्वतंत्रपणे वाजवी वाटू शकतात. एकत्रितपणे ही आश्वासने जुळवून घेण्यासाठी फार कमी वाव असलेली प्रणाली तयार करू शकतात.
म्हणून कोणत्या सेवांना खरोखर सर्वांत मजबूत बांधिलकी आवश्यक आहे हे व्यावसायिक नेत्यांनी समजले पाहिजे. महत्त्वाची संचालन प्रणाली [Operational System] आणि पुढे ढकलता येणारे विश्लेषणाचे काम यांना आपोआप समान गरजा देऊ नयेत.
हा अभियांत्रिकीबरोबर व्यवस्थापनाचाही निर्णय आहे. हळू सेवेच्या परिणामांची जबाबदारी कोणीतरी घेतली पाहिजे, स्वीकारार्ह विलंब ठरवला पाहिजे आणि प्रणाली देऊ शकणार नाही असे आश्वासन ग्राहकांना दिले जात नाही याची खात्री केली पाहिजे.
4. विजेच्या संकेताला डेटा केंद्राकडे वापरण्याजोगा प्रतिसाद हवा
लवचीक मागणीसाठी विजेच्या वापरावर लक्ष ठेवण्यापलीकडे जावे लागते. कमी वीज उपलब्ध असताना काय करायचे हे डेटा केंद्राला माहीत असले पाहिजे.
याचा अर्थ कार्यभारांचे वर्गीकरण, त्यांच्या अवलंबित्वांचे [Dependencies] आकलन आणि कोणती कामे सुरक्षितपणे थांबवता येतील याचा निर्णय होय. काय हलवता येईल आणि काय त्याच ठिकाणी राहिले पाहिजे हेही माहीत हवे.
संगणन हलवणे म्हणजे आकृतीतील रेषा हलवणे नव्हे. डेटाचा प्रवेश [Data Access], नेटवर्क क्षमता [Network Capacity], सुरक्षा आणि सेवा-बांधिलकी या सर्व गोष्टी स्थलांतर योग्य आहे का यावर परिणाम करतात. कठीण काळ येण्यापूर्वी रचनेने [Architecture] या मर्यादा स्पष्ट केल्या पाहिजेत.
चाचणी व्यावहारिक आहे: आवश्यक आश्वासने पाळताना केंद्र मागणी कमी करू शकते का?
5. वीज पुरवठादारांना वेगळ्या प्रकारची सेवा मांडावी लागेल
तिसरा सहभागी वीज सेवा संस्था [Utility] आहे. केवळ सर्वांत मजबूत अखंड बांधिलकी देण्याऐवजी वेगवेगळ्या हमी-पातळ्यांच्या पुरवठा व्यवस्था विचारात घ्याव्यात, असे Huang यांचा प्रस्ताव पुरवठादारांना सांगतो.
अधूनमधून मर्यादा स्वीकारण्यास तयार ग्राहक कठोरपणे निश्चित केलेल्या वीजभारासाठी अयोग्य असलेली संधी वापरू शकेल. विशिष्ट बाजारात हे चालेल का, यासाठी प्रत्यक्ष करार, योग्य उपकरणे आणि स्पष्ट संचालन नियम आवश्यक आहेत.
कार्यक्षमता [Efficiency] देखील महत्त्वाची राहते. ऊर्जेच्या प्रत्येक एककामागे अधिक उपयुक्त संगणन मिळणे मदत करते; पण मागणी वाढताना एकूण वापर कमी होईल याची हमी देत नाही. चांगली कार्यक्षमता आणि मागणीतील अधिक लवचीकता समस्येचे वेगवेगळे भाग हाताळतात.
निष्कर्ष: संपूर्ण साखळीत लवचीकतेची रचना हवी
AI ची वीज समस्या केवळ प्रोसेसरमध्ये [Processor] किंवा केवळ वीजनिर्मिती केंद्रात सुटू शकत नाही. ग्राहकांच्या अपेक्षा, करार, सॉफ्टवेअर [Software], डेटा केंद्राचे संचालन आणि वीजपुरवठा एकमेकांवर परिणाम करतात.
आजची काही कठोर आश्वासने आवश्यक आहेत का, हे विचारणे हे Huang यांचे उपयुक्त आव्हान आहे. लवचीकता स्वीकारार्ह असेल तिथे ती तुटवड्याला तात्पुरता प्रतिसाद न राहता स्पष्ट मर्यादांची जाहीर सेवा झाली पाहिजे.
वेग कधी अत्यावश्यक आहे आणि जुळवून घेणे कधी शक्य आहे हे समजणारे विश्वासार्ह संगणन हे ध्येय आहे. प्रत्येक कार्यभाराकडून प्रत्येक क्षणी कमाल कामगिरी मागण्यापेक्षा हा अधिक चांगला अभियांत्रिकी प्रश्न आहे.
Powered By K7